Οδηγίες προσβασιμότητας ιστοτόπων



Σύμφωνα με το World Wide Web Consortium (W3C) ο όρος «προσβασιμότητα στο διαδίκτυο» σημαίνει ότι τα άτομα με αναπηρίες μπορούν να αντιλαμβάνονται, να καταλαβαίνουν, να πλοηγούνται, να αλληλεπιδρούν και να συνεισφέρουν στον παγκόσμιο ιστό. Έτσι κάθε ιστότοπος πρέπει να έχει ότι χρειάζεται ως υποδομή και περιεχόμενο, ώστε να παρέχει την ίδια δυνατότητα εμπειρίας, πληροφόρησης και ευχρηστίας σε όλους τους χρήστες του ή τους πιθανούς χρήστες του. Προφανώς, δεν μπορεί να αποκλειστεί καμία ομάδα ανθρώπων με ειδικές ανάγκες από τα παραπάνω.

Bασικές αρχές προσβασιμότητας και οδηγίες

Οι βασικές αρχές προσβασιμότητας μπορούν να συνοψιστούν στα παρακάτω:

  • Οι πληροφορίες πρέπει να είναι αντιληπτές και κατανοητές από όλους.
  • Κάθε λειτουργικότητα πρέπει να είναι πρακτική (λειτουργική) από όλους. Για παράδειγμα, ένας ιστότοπος θα πρέπει να είναι πλοηγήσιμος τόσο με ποντίκι υπολογιστή, μόνο από το πληκτρολόγιο, αλλά και από συσκευές ανάγνωσης οθόνης (screen readers).
  • Όλες οι πληροφορίες πρέπει να είναι κατανοητές και αντιληπτές από όλους. Τα κείμενα πρέπει να είναι γραμμένα με ξεκάθαρες πληροφορίες, χωρίς να αφήνουν τον αναγνώστη να υποθέτει.
  • Ο ιστότοπος πρέπει να είναι προσαρμόσιμος σε μικρές ή μεγάλες οθόνες ή σε διαφορετικές διαστάσεις σε παράθυρο κάποιου φυλλομετρητή και σε συσκευές υποβοήθησης ατόμων με ειδικές ανάγκες.

Συμβουλευτείτε το ΦΕΚ 15 Ιανουαρίου 2026, Αριθμ. 2418/Δ3. Προσβασιμότητα ιστοσελίδων σχολικών μονάδων

Το Πανελλήνιο Σχολικό Δίκτυο, στοχεύοντας να βοηθήσει στη δημιουργία προσβάσιμων ιστοτόπων, δημιούργησε τους παρακάτω σύντομους οδηγούς, που μπορούν να αξιοποιηθούν από την εκπαιδευτική κοινότητα για την κατανόηση των βασικών απαιτήσεων και τον σχεδιασμό τους.

 

Οδηγίες σύνταξης Δήλωσης Προσβασιμότητας

Στο ν. 4727/2020 (ΦΕΚ 184 Α’ 23-09-2020), Κεφάλαιο Η’ «Ψηφιακή προσβασιμότητα», Άρθρο 42, δίνονται οδηγίες για τη μορφή και περιεχόμενο της Δήλωσης Προσβασιμότητας.

Σύμφωνα με τις οδηγίες αυτές ισχύουν τα εξής:

  1. Οι οργανισμοί του δημόσιου τομέα παρέχουν και επικαιροποιούν χωρίς καθυστέρηση, μόλις επέλθει ουσιώδης μεταβολή και σε κάθε περίπτωση σε ετήσια βάση, λεπτομερή, περιεκτική και σαφή δήλωση προσβασιμότητας για τη συμμόρφωση των ιστοτόπων και των εφαρμογών τους για φορητές συσκευές.
  2. Για τους ιστoτόπους και τις εφαρμογές των οργανισμών του δημόσιου τομέα, η δήλωση προσβασιμότητας παρέχεται σε προσβάσιμη μορφή.
  3. Η δήλωση προσβασιμότητας περιλαμβάνει τα εξής:
    • εξήγηση σχετικά με τα εν λόγω τμήματα του περιεχομένου που δεν είναι προσβάσιμα και τους λόγους για την απουσία προσβασιμότητας και, ενδεχομένως, προσβάσιμες εναλλακτικές δυνατότητες που παρέχονται,
    • περιγραφή και σύνδεσμο προς τον μηχανισμό διαδικασίας ενημέρωσης και υποβολής παρατηρήσεων, ο οποίος παρέχει τη δυνατότητα σε κάθε πρόσωπο να ενημερώνει τον οργανισμό του δημόσιου τομέα για τυχόν αδυναμία του ιστοτόπου του ή των εφαρμογών του για φορητές συσκευές να συμμορφώνονται προς τις απαιτήσεις προσβασιμότητας και να ζητεί τις πληροφορίες που ελλείπουν,
    • ενημέρωση για τη δυνατότητα επικοινωνίας από κάθε ενδιαφερόμενο με θεσμικούς φορείς, όπως ο Συνήγορος του Πολίτη, σε περίπτωση μη ικανοποιητικής απάντησης στην ενημέρωση ή στα αιτήματα του άρθρου 45 του ίδιου νόμου.

Με σκοπό τη διευκόλυνση της διαδικασίας για τη σύνταξη της Δήλωσης Προσβασιμότητας, έχει συνταχθεί ένα υπόδειγμα, το οποίο δύναται να χρησιμοποιηθεί για ενσωμάτωση στους ιστοτόπους που φιλοξενούνται στο Πανελλήνιο Σχολικό Δίκτυο.

Επισημαίνεται ότι για τη σύνταξη της Δήλωσης Προσβασιμότητας, η χρήση του ανωτέρω υποδείγματος δεν είναι υποχρεωτική, αρκεί να τηρούνται οι σχετικές διατάξεις του νόμου.

Η Δήλωση Προσβασιμότητας προτείνεται να μπει ως σύνδεσμος στο υποσέλιδο (Footer) του ιστοτόπου ή σε κάποιο άλλο εμφανές σημείο. Μπορεί να ενσωματωθεί είτε ως κείμενο σε ξεχωριστή σελίδα του ιστοτόπου ή ως έγγραφο (Word ή PDF).

 

Πώς να ελέγξετε την προσβασιμότητα του ιστοτόπου σας

Η διασφάλιση ότι ο ιστότοπός σας είναι προσβάσιμος σε όλους τους χρήστες —ανεξάρτητα από τυχόν αναπηρίες ή τεχνικούς περιορισμούς— είναι πλέον απαραίτητη. Yπάρχουν εξειδικευμένα εργαλεία όπως το WAVE, κ.α. ή οι αναγνώστες οθόνης (Screen Readers), μία γρήγορη και αξιόπιστη αρχή μπορεί να γίνει με το εργαλείο Google Lighthouse είναι ενσωματωμένο στον Google Chrome.

Έλεγχος προσβασιμότητας με το Google Lighthouse

Το Lighthouse είναι ένα εύκολο εργαλείο, καθώς είναι ενσωματωμένο στον Google Chrome και χρησιμοποιεί τα επίσημα πρότυπα της Google για την αξιολόγηση ιστοτόπων.

Ακολουθήστε τα παρακάτω βήματα για να κάνετε έναν πλήρη έλεγχο:

  1. Ανοίξτε τη σελίδα σας: Μεταβείτε στον ιστότοπο που θέλετε να ελέγξετε.
  2. Ανοίξτε τα Developer Tools: * Κάντε Δεξί κλικ οπουδήποτε στη σελίδα και επιλέξτε Επιθεώρηση (Inspect). Εναλλακτικά: Πατήστε F12 ή Cmd + Opt + I (σε Mac).
  3. Εντοπίστε την καρτέλα Lighthouse: Στο παράθυρο που θα ανοίξει δεξιά (ή κάτω), θα δείτε μια σειρά από καρτέλες (Elements, Console, Sources κ.λπ.). Αν δεν βλέπετε το Lighthouse, πατήστε το εικονίδιο με τα δύο βέλη >> για να εμφανιστούν οι κρυφές καρτέλες.
  4. Ρυθμίσεις ελέγχου:
    - Mode: Επιλέξτε "Navigation".
    - Device: Επιλέξτε "Mobile" (για να δείτε πώς φαίνεται σε κινητά) ή "Desktop".
    - Categories: Τσεκάρετε οπωσδήποτε το Accessibility. (Μπορείτε να ξετσεκάρετε τα υπόλοιπα αν θέλετε μόνο αυτό).
  1. Τρέξτε την αναφορά: Πατήστε το κουμπί Analyze page load.

Πώς να ερμηνεύσετε τα αποτελέσματα
Μόλις ολοκληρωθεί ο έλεγχος, θα δείτε έναν κύκλο με έναν αριθμό από το 1 έως το 100.
- 90-100 (Πράσινο): Ο ιστότοπος ακολουθεί τις περισσότερες βέλτιστες πρακτικές.
- 50-89 (Πορτοκαλί): Υπάρχουν θέματα προσβασιμότητας που εμποδίζουν κάποιους χρήστες.
- 0-49 (Κόκκινο): Σοβαρά προβλήματα προσβασιμότητας που απαιτούν άμεση διόρθωση.

Τι θα βρείτε στην αναφορά:

  • Passed Audits: Μια λίστα με όλα όσα κάνετε σωστά.
  • Failing Audits: Το Lighthouse θα σας πει ακριβώς ποιο στοιχείο φταίει (π.χ. "Αυτό το κουμπί δεν έχει όνομα") και θα σας δείξει σε ποιο σημείο του κώδικα βρίσκεται.
  • Manual Checks: Στο τέλος, θα σας δώσει μια λίστα με πράγματα που δεν μπορεί να ελέγξει ένας υπολογιστής και πρέπει να τα δείτε εσείς (π.χ. αν η σειρά ανάγνωσης είναι λογική).

Συμβουλή: Είναι καλό να τρέχετε το Lighthouse σε "Incognito Mode" (Ανώνυμη Περιήγηση), ώστε να μην επηρεάζονται τα αποτελέσματα από τυχόν πρόσθετα (extensions) που έχετε εγκαταστήσει στον Browser σας.